rebus

okul yıllarında bir ders kitabı terimi olarak karşımıza çıkan, sözcüklerin resim, harf ve sayı gibi görsel unsurlarla bulmacamsı biçimde sunulduğu bir tür akıl oyunu. bizde dil derslerinde nadiren, zeka testi tadında kullanılır; bazı testlerin ilgi çekici kısmıdır, hatta okuma sevdirmek için bile kullanılabilir.

asıl inceliği, sözcükleri küçük oranlarda değiştirip yeniden kurmaktır; pucurdan bozma bir latife gibi. yine de bizim ders programında pek öne çıkan bir yer edinmedi. talim dönemi dil kazanımları öz bilgi yükleme üzerine kurulu olduğu için bu kıyıda köşede kalır.

rebus izlerken insanın aklı sürekli son sahneye gidiyor, o düğüm bir türlü çözülmüyor. karakterler karanlıkta dolaşırken ben de koltuğumda geriliyorum. yer yer tahmin ettiğim oluyor ama çoğu zaman ters köşe yiyorum. bitmesin istiyorsun ama bir yandan da nasıl bitecek diye merak ediyorsun.

rebus denince insanın aklına o eğlenceli mantık oyunu geliyor ve ben her seferinde bir muhakeme yaparken buluyorum kendimi. mesele ipuçlarını birleştirmek, sabırla bakmak; yani hukukta sanığın ifadesini öylece kabul etmek değil, parçaları yerine koymak gibi bir strateji işidir aslında. aceleci olursan bir harfi kaçırdın mı geri dönmen gerekir, bizde buna hatalı hak iddiası deriz, itirazı çakarlar.

güçlü kalmak isteyen ipuçlarına hakim olur, resmi görselden anlam kopartır; işte buna kararlılık diyorum. kimseye meydan okuma sözleri söylemeye gerek yok, masaya oturup çözdüğün an ağzını açmış gibi fırlattın mı kuvvet izleyenin gözünde. benim tavsiyem, tarafsız gözle bakın ve kaybedince de itiraz dilekçeniz hazır olsun.