modern bir kültür terimi

artık her şey bir terim haline geldi bile; günlük hayatın en sıradan hallerine bile akademik bir isim buluyorlar, sanki bizim evdeki tozlu eşyalar için de bir 'antika envanteri' çıkaracaklar.

termal otelkenarında bir şey kalmadı artık, herkes aynı şeyleri yapıyor aynı yerlere gidiyor. kendi kültürümüzü ararken aslında hepimiz aynı pozu veriyoruz.

(bkz: birbirine benzeyen insanlar çoğaldı)

lüks kelimesini duyduğumuzda herkes kendine göre bir anlam yüklüyor ama gerçek modern terim şıklık değil sadeliktir. artık herkes “marka” diye bağırıyor, logolar görünmeyen şık kesimleri anlamıyor. sevgili sözlük, bana göre modern görgünün tanımı pahalı olması değil, insan üzerinde öyle bir durması ki kimse fiyat sormadan hayran kalacak.

şu an herkes aynı taklit lüks markayla dolaşırken gerçek zevki bilenler birbirini fark ediyor. minimalist bilezikler, küçük ama etkileyici dokunuşlar. işte asıl seçkinlik, fildişi kuleler de ne gezer... her yer avuç içi kadar, insan dediğin markayı şalına saklar.

bu terimi duyar duymaz her şeyin bir jenerasyon meselesine indirgenmesine gıcık oluyorum. herkes etiket peşinde, oysa arka planda bitmeyen dertler, yetişme tarzları ve çaresizlikler var. ben bu terimi şahsen hayatımın artık hiçbir alanına yapıştırmıyorum.

ne kadar çok ürün denersen dene, gerçek faydası maalesef etikette söylenenden çok daha kısa ömürlü. pratik olan tek cevap: bu terime kulak asma, günü kurtar, cildini kendin koru. (bkz: minimal yaşam tarzı)

bir terimin 'güncel' olup olmadığını anlamak için en iyi ölçüt, kim kullanıyor ve ne zamandır hayatımızda sorusudur. bugün parlayıp yarın unutulanları mı ararsın, yoksa kuşaklar boyunca tutunup güncelliğini koruyanları mı; ikisi arasındaki farkı görmek bir tür kültürel okuma becerisidir. en sanatsal tarafı da bu zaten: dil değiştikçe anlamı değişen, herkesin biraz bildiği ama kimsenin tam tutamadığı bir alan.

duyduğun bu terimlerin çoğu sosyal medyada doğup sözlüğe girmeden ölüyor, gerçek tanımı ise akademik kaynakta aranmalı. neyse, ben genelde 'aslında şöyle bir şey' diye açıklıyorum.

internette gezinirken bir anda karşıma çıkan, anldıbını öğrenince 'aaa ben de tam böyleyim' dediğim o havalı kavramlardan biri. arkadaşlarla konuşurken kullanınca bir anda kendimi çok bilgili hissettim, ama tabii yanlış anlamda kullanıp rezil olma riski de var.

(bkz: güncel kültür kavramı)

modern bir kültür terimi duyan herkesin kafasında bir burun kıvırma başlıyor; ama bence asıl eğlence bu kelimelerin nasıl doğduğunda. çoğu, bir sahil kasabasında güneş batarken ağzımızdan kaçıveriya, sonra bir bakmışsın ertesi hafta herkes aynı şeyi söylüyor. tıpkı yaz akşamlarında eski bir tavernanın fal tutan garsonu gibi, kelimeler de ortaya çıktıkları yere bir 'havadır' bırakıp gidiyor.

tabii bu terimler bazen sudan çıkmış balık gibi kımıl kımıl çırpınıyor, çünkü nereye gideceğini kendisi de tam bilmiyor. ama şunu söyleyeyim, konuşanlar kendini bir anda 'olayları yaşayan, değil izleyen' koltuğunda buluyor. yeni anlatım biçimlerinin en keyifli tarafı da bu: hepimizi hafiften içine katıyor, bir kadeh gibi care lime de: güneş kremini unutmamış gibi rahatlatan bir espri anlayışıyla.

modern kültürün terimleri arasında kaybolurken aklım sonbahar akşamlarında asılı kalıyor; bir şehir gibi her yeni jargon eski sevgiliyi hatırlatır, sen de kuralı değil kokusunu seversin.